Beton Mikserindeki Kurumuş Beton Nasıl Temizlenir? Kabuk bağlamış betonu çözmenin yolu, organik asit bazlı ve inhibitörlü bir beton sökücüyü tambura doğrudan sürmektir. DNC Endüstriyel Kimya'nın CONCRETE ürünü saf ya da 1/5-1/10 oranında su ile seyreltilerek fırça veya püskürtme ile uygulanır, kalıntı kalırsa işlem 10'ar dakika arayla tekrarlanır, sonunda yüzey bol suyla durulanır.
Mikserde beton kabuk bağlar, çünkü günlük yıkama atlandığında tamburun dibinde kalan harç ertesi gün sertleşir ve üzerine yeni tabakalar biner. Keski ya da balyozla kırmak çelik saca çentik açar, helezon kanatlarının kaynaklarını yorar. Çentikli yüzeye beton daha sıkı yapışır ve bir sonraki temizlik daha da zorlaşır. Transmikser tamburunda birikim en çok helezonun arka yüzünde ve boşaltma ağzına yakın kısımda toplanır; kırıcıyla en kolay hasar gören yerler de bunlardır. Şantiye tipi küçük betoniyerlerde de aynı sıra izlenir, yalnızca kullanılan ürün miktarı tambur hacmine göre azalır.
Kimyasal yöntemde önce mikserin enerjisi kesilir, kapalı alan kuralları uygulanır ve eldiven, gözlük, gerekirse maske kullanılır. CONCRETE'in pH değeri 0,5-1 aralığındadır; boyalı gövdeye, kauçuk contaya ve alüminyum parçalara temas ettirilmeden önce küçük bir noktada denenmelidir. Asidik yıkama suyu doğrudan toprağa bırakılmaz, toplanarak mevzuata uygun biçimde nötralize edilir.
Temizlik bittikten sonra akşam yıkamasının ardından CONCRETE EXTRA saf olarak püskürtülür. Bu ürün bir sökücü sayılmaz, tamburun yüzeyinde betonun tutunmasını zorlaştıran bir film bırakır ve sökücülerin ekipman boyasına verdiği zararı azaltır. Bu sıra, günlük yıkama alışkanlığı ve düzenli kimyasal bakımla birleştiğinde tamburun iç çapı ve helezon kanatlarının profili korunur, mikserin boşaltma verimi düşmez. Her mikser için kabuk kalınlığı farklı olduğundan seyreltme oranı küçük bir deneme alanında doğrulanır.
Mikserde Beton Neden Kabuk Bağlar?
Bir beton mikseri temizleme işi genellikle günün son sevkiyatından sonra başlar ve çoğu zaman yarım kalır. Tamburun dibinde kalan bir kürek dolusu harç ertesi sabah taş kıvamına gelir, üzerine yeni beton döküldükçe kabuk kat kat kalınlaşır. Birkaç hafta sonra tamburun iç çapı daralır, helezon kanatlarının ucu körelir ve beton boşaltılırken kazanın dibinde her seferinde bir miktar artık kalmaya başlar.
Biriken malzeme tek tip değildir. Kanatların arka yüzünde sertleşmiş çimento harcı, ağzın çevresinde taşmış ve kurumuş beton, şutta ve oluk kenarlarında ince bir beyaz tabaka görürüz. Çimentonun suyla tepkimesi geri döndürülemez; sertleşen kısım suyla yumuşamaz. Bu yüzden suya bastırıp bekleyen ekipler çoğu zaman yalnızca yüzeydeki gevşek tortuyu alır, alttaki sert tabaka yerinde kalır. Beton santrallerinde kullanılan beton sökücü kimyasallar bu sertleşmiş tabakayı hedef alır ve asidik yapıları sayesinde çimento bağını çözer.
Kabuğun oluşması çoğunlukla üç nedene dayanır. Birincisi günlük yıkamanın atlanması ya da aceleyle yapılması. İkincisi tamburun içinde bir miktar suyla bırakılan artık betonun ertesi güne kadar bekletilmesi. Üçüncüsü de şut, oluk ve ağız gibi suyun ulaşmadığı köşelerin hiç ele alınmaması. Üç neden de aynı noktada birleşir: sertleşmeye bırakılan her tabaka bir sonraki günün zeminini oluşturur.
Kalınlaşan kabuğun maliyeti yalnızca temizlik süresiyle sınırlı kalmaz. Tamburun boş ağırlığı artar, bu da her sevkiyatta fazladan yakıt harcatır. Kanatlardaki birikim betonun karışma düzenini bozar, boşaltma süresi uzar. Mikserin kazan duvarı aşınmaya başladığında ise sorun artık temizlik olmaktan çıkar, tamburun onarımı ya da değişimi olur. DNC Endüstriyel Kimya olarak İkitelli OSB'deki üretim tesisimizden beton santrallerine ve transmikser filolarına ürün çıkarırken en sık duyduğumuz cümle, "kırıcıyla uğraşmaktan yorulduk" cümlesidir.
Şantiye tipi küçük betoniyerlerde de tablo benzerdir. Kazanı küçük olduğu için kabuk daha çabuk hacim kaybettirir; bir hafta yıkanmadan bırakılan betoniyerde karışım suyu kabuğa emilir ve ilk kürek harç topaklanarak çıkar. Transmikserde bu durum biraz daha geç fark edilir çünkü tambur büyüktür, ama kabuk aynı mantıkla büyür ve sonunda aynı yere varır. Mikserin dış gövdesinde, ağız ve şutun çevresinde biriken harç lekeleri ise genellikle görüntü sorunu olarak görülür. Oysa orada kalan her damla, tamburun içindekiyle aynı çimento bağını taşır.
Kırıcıyla Temizliğin Tambura Verdiği Zarar
Mikser tamburunun içine bir işçi girip keskiyle ya da balyozla kabuğu kırmak, hâlâ yaygın bir yöntemdir. Hızlı görünür, çünkü ilk saat içinde parçalar dökülür. Ama çelik saca vurulan her darbe, betonla birlikte metalin yüzeyini de yorar. Çentik, ezik ve çapak oluşan yerlerde bir sonraki gün beton daha sıkı tutunur. Kabuk bu kez daha pürüzlü bir yüzeye yapışır ve kırmak daha da zorlaşır.
Helezon kanatları tamburun en hassas parçasıdır. Kanat kenarı inceldikçe betonu taşıma ve boşaltma verimi düşer. Balyozla kanat arkasındaki tabakaya vurulduğunda kanat eğilebilir, kaynak dikişleri çatlayabilir. Bu hasarlar çoğunlukla hemen fark edilmez, birkaç ay sonra bir kaynak yarığı ya da ince bir delik olarak ortaya çıkar. Pnömatik kırıcılar da aynı yolla saca titreşim aktarır.
İş güvenliği tarafı da yabana atılmaz. Dar bir tambur içinde kırıcıyla çalışmak toz, gürültü ve düşen parça riski taşır. Silika içeren beton tozu solunduğunda akciğere zarar verir; kapalı hacimde bu toz dışarı çıkamaz. Kimyasal yöntem bu riskleri tamamen ortadan kaldırmaz ama kırma işinin yarattığı toz ve darbe yükünü büyük ölçüde azaltır.
Mekanik yöntemi tamamen bırakmanızı önermiyoruz. Çok kalın ve iri blok hâlindeki birikintileri önce kırarak küçültmek, kimyasalın daha ince bir kabukla temas etmesini sağlar. Yine de asıl işi kimyasalın yapması, kırıcının ise yalnızca fazla kalınlığı alması mantıklıdır. Böylece sac yüzeyi sağlam kalır.
Kırarak temizlemenin gizli bir maliyeti daha var: işçilik. Bir tamburun içini kırıcıyla temizlemek yarım gün alabilir ve araç o süre boyunca sevkiyata çıkamaz. Kimyasal uygulamada ise iş büyük ölçüde ürünün tepkimesine bırakılır; ekip beklerken şut, oluk ve dış gövde gibi diğer bölümlere geçebilir. Bu iş bölümü araç boşta kalma süresini kısaltır.
Kimyasal Yöntemle Mikser Tamburunun Temizliği
Mikser temizliği için seçtiğimiz ürün CONCRETE. Organik asit bazlı ve inhibitörlü bir formül; yani asit betondaki kalsiyum bileşiklerini çözerken içindeki inhibitör çelik yüzeyi korumaya çalışır. Teknik bültende beton santrali, transmikser, pompa, şap pompası, pik döküm boru ve çelik ya da DKP ekipman kullanım alanları olarak sayılıyor. pH değeri 0,5-1 aralığında, yani güçlü asidik bir üründen söz ediyoruz; bu nedenle koruyucu ekipman gerektirir. Ürün sayfasındaki ayrıntılara CONCRETE beton harç sökücü sayfasından bakabilirsiniz.
Bültene göre CONCRETE tek başına doğrudan yüzeye uygulanabilir ya da 1/5-1/10 oranında su ile seyreltilebilir. Fırça veya püskürtme aparatıyla yüzeye sürülür. Uygulanan alanda kalıntı fazlaysa işlem 10'ar dakika arayla birkaç kez tekrarlanır, iş bitince yüzey bol suyla durulanır. Mikser temizliğinde biz bu sırayı izliyoruz.
Temizlikten Önce Hazırlık ve İş Güvenliği
Önce mikserin enerjisi kesilir. Tamburun içinde biri çalışırken şaftın dönmesi ölümcül sonuç doğurabilir; bu yüzden kontak kapatılır, anahtar çıkarılır ve gerekiyorsa şalter kilitlenir. Tambura girmesi gereken kişi dışarıdaki bir ikinci kişiyle görüş bağlantısı içinde kalmalıdır. Girişi dar olan tamburlar kapalı alan sayıldığı için havalandırma şarttır.
Asidin buharı gözü ve solunum yolunu tahriş eder. Kimyasal dayanımlı eldiven, koruyucu gözlük ya da yüz siperliği, uzun kollu iş elbisesi ve gerektiğinde asit buharına uygun filtreli maske kullanılır. Ürünün güvenlik bilgi formu (SDS) iş yerinde hazır bulunmalıdır. Yüze ya da ele sıçrayan ürün hemen bol suyla yıkanır.
Temizlik alanı da hazırlanır. Atık suyun toplanacağı bir drenaj ya da toplama çukuru olmalı, yıkama suyu doğrudan toprağa ve yağmur suyu hattına bırakılmamalıdır. Asidik su, yerel atık su mevzuatına uygun biçimde nötralize edilerek verilir. Bu konuda belediye ve OSB yönetiminin kuralları geçerlidir, bizim önerimiz de her zaman bunları esas almaktır.
Çevredeki ekipmanı da korumak gerekir. Yıkama alanındaki beton zemin, kanal ızgarası ve komşu araçların boyası asit sıçramasından zarar görebilir. Zemine plastik örtü sermek, yakındaki araçları uzaklaştırmak ve rüzgârlı havada püskürtme yapmamak bu riski azaltır. Ürün bidonları kapalı tutulur, çalışma alanından yiyecek ve içecek uzak durur.
Uygulama Sırası Adım Adım
İlk adımda gevşek parçalar ve çok kalın bloklar kırılarak ya da basınçlı suyla alınır. Teknik bültende ön ıslatma adımı tarif edilmiyor; ürün saf ya da seyreltilmiş hâliyle doğrudan yüzeye uygulanıyor. Biz de bültendeki sırayı bozmuyor, yüzeyi ürün sürmeden önce yalnızca tozdan ve gevşek tortudan arındırıyoruz.
- Kabuğun kalınlığına bakılır ve seyreltme oranı seçilir.
- Ürün fırçayla ya da püskürtme aparatıyla kabuğa sürülür; tambur bakım hızında yavaş döndürülerek tüm iç yüzeye ulaşılır.
- Ürünün bekleme süresi boyunca kabuktaki köpürme ve gevşemeye bakılır.
- Kalıntı kaldıysa 10'ar dakika arayla işlem yinelenir.
- Gevşeyen tabaka suyla yıkanır, yüzey bol su ile durulanır.
Tamburu döndürmek hem ürünün her noktaya ulaşmasını sağlar, ayrıca tabakanın aynı yerde birikmesini önler. Dönüş sırasında içeride kimse olmamalı, yıkama dışarıdan hortumla yapılmalıdır. Mikserin üretici talimatında bakım hızı belirtilmişse o hız esas alınır.
Şut, oluk ve ağız kenarı tambur kadar uzun süre ıslak kalmaz ama kabuk burada da oluşur. Bu bölgelerde ürünü fırçayla sürmek püskürtmeden daha az sıçrama yapar. Dış gövdedeki harç lekeleri için ürün seyreltilmiş (1/10) kullanılır ve boya ile temas süresi kısa tutulur; bekleme sonunda hortumla yıkama yapılır.
Kabuk Kalınlığına Göre Seyreltme ve Bekleme
Tablodaki oranlar bültendeki aralıktan türetilmiş öneridir; ilk uygulamayı küçük bir alanda deneyip sonucu görmek, tamburun tamamına geçmeden önce doğru yaklaşımdır. Ürün her seferinde tazelenerek hazırlanmalı ve açık kapta uzun süre bekletilmemelidir.
| Birikim durumu |
Seyreltme |
Uygulama |
Tekrar |
| İnce harç tabakası ve günlük birikinti |
1/10 |
Püskürtme |
Gerekirse 10 dakika sonra bir kez |
| Birkaç haftalık, orta kalınlıkta kabuk |
1/5 |
Fırça ya da püskürtme |
10'ar dakika arayla |
| Kat kat birikmiş kalın kabuk |
Saf |
Fırça ile kalın sürüm |
10'ar dakika arayla, kalıntı bitene kadar |
Kalın kabukta saf ürünle başlamak asit tüketimini artırır, ama tabakayı ilk geçişte daha çok gevşetir. Seyreltilmiş ürün ince birikimde yeterli olur; daha az asit kullanılması hem maliyeti hem atık suyun yükünü düşürür. Her iki durumda da işlem sonunda yüzey bol suyla durulanır.
Boya, Kauçuk ve Alüminyum Parçaların Korunması
Beton sökücüler ekipmanın boyasıyla da temas eder. Mikserin dış gövdesindeki boya, ağız çevresindeki plastik parçalar ve kauçuk contalar asitten zarar görebilir. Asidin damladığı yerleri hemen suyla yıkamak, ürünü gövdeye değil tambur içine yöneltmek ve boyalı yüzeyleri temizlik öncesinde örtmek gerekir.
CONCRETE'in teknik bülteninde çelik, DKP ve pik döküm gibi demir bazlı yüzeyler anılıyor. Alüminyum aksam, kauçuk conta ve boyalı yüzeyler için bültende bir onay yok. Bu parçalarda ürünü kullanmadan önce görünmeyen küçük bir noktada deneme yapılmasını, süre ve seyreltmenin buna göre kısa tutulmasını öneriyoruz. Mikser üreticisinin kullanım kılavuzu da son sözü söyler.
İnhibitörün rolü burada ortaya çıkar. Asit kabuğu çözerken çıplak çelik açığa çıkar; inhibitör bu çelik yüzeyi hızla yenilemeye çalışan asidin saldırısına karşı korur. Ancak inhibitör sınırsız bir koruma sağlamaz. Ürünün gereksiz uzun bekletilmesi ya da kalıntı asitle birlikte tamburun bırakılması çeliği yine de etkileyebilir. Bu yüzden son durulama eksiksiz yapılmalı, transmikser tamburu yıkama sonunda içinde su birikintisi kalmayacak biçimde boşaltılmalıdır.
Durulama suyundaki kalıntı asit için bir pH ölçümü yapmak iyi bir alışkanlıktır. Kağıt pH şeridi bu iş için yeterlidir. Su nötre yaklaşmadan tambur kapatılmamalı, ekipman beklemeye alınmamalıdır. Gerekirse sistem temizliklerinde kullandığımız DNCOL NEUTRAL ürünü de nötralizasyon için düşünülebilir; bültene göre sistem suyunun 1/10-1/30'u oranında kullanılır.
Kabuğun bir kısmı tek seferde gelmeyebilir. Kimyasalın çözdüğü ve gevşettiği tabaka dökülürken altındaki ince katmanın hâlâ yerinde olması normaldir. Bu durumda ürünü bir kez daha sürüp 10 dakika beklemek, kırıcıyı yeniden devreye almaktan daha az hasar bırakır. Her tur sonrası yüzeye bakılır; bültende de tekrar uygulama aynı aralıkla anılır.
Temizlik Sonrası Tutunma Önleme ve Günlük Bakım
Tambur temizlendikten sonra yarının betonu yeniden aynı yüzeye tutunmaya başlar. Bunu geciktirmek için CONCRETE EXTRA kullanıyoruz. Bu ürün bir sökücü sayılmaz; solvent bazlı bir tutunma önleyici film olarak çalışır. Akşam yıkamasından sonra yüzeye saf olarak püskürtülür. Bültende, beton sökücülerin ekipman boyasına verdiği zararı azalttığı da belirtilir.
Filmin görevi betonun metale doğrudan yapışmasını zorlaştırmaktır. Böylece ertesi gün kalan artık, kürek ya da yüksek basınçlı suyla çok daha kolay dökülür. Kimyasal sökücüye başvurma sıklığı da düşer, çünkü her akşam biriken katman ince kalır.
Günlük bakım düzeni mikser filosuna göre değişse de temel sıra aynıdır. Sevkiyat bitince tambur bol suyla yıkanır, gevşek artık dışarı alınır, şut ve oluk temizlenir ve yüzey kuruduktan sonra tutunma önleyici püskürtülür. Haftalık kontrolde kanat arkalarına ve ağız kenarına bakılır. Kabuk kalınlaşmaya başlamışsa kimyasal temizlik bir sonraki hafta sonunu beklemez.
İlgili içerik: Beton Harç Sökücü Nasıl Kullanılır?
Mikser ve pompa filolarında aylık bir temizlik takvimi çıkarmak işe yarar. Hangi aracın tamburu ne zaman temizlendi, hangi oranda ürün kullanıldı, kalıntı kaldı mı gibi notlar birkaç ay sonra hangi mikserin daha çabuk kabuk bağladığını gösterir. Bu kayıttan çıkan bilgi çoğu zaman günlük yıkama alışkanlığındaki eksikliği ortaya çıkarır.
Kimyasal sarfiyatını izlemek de takvimin parçası olabilir. Aynı mikserde bir ay boyunca kaç litre ürünün harcandığı not edilirse, günlük yıkamanın kalitesi sayılarla görünür. Sarfiyat artıyorsa kabuk hızlı birikiyor demektir; bu durumda yıkama süresi ve suyun basıncı gözden geçirilir. Sarfiyat düşüyorsa tutunma önleyici film işini yapıyordur.
Yeni alınan bir mikserde de bu düzen baştan kurulabilir. Tambur sıfırken uygulanan tutunma önleyici, ilk haftalarda kabuğun hiç oluşmamasını sağlar. Kabuk bir kez oluştuktan sonra onu sökmek, hiç oluşmamasını sağlamaktan hem daha pahalı hem daha yorucudur. DNC Endüstriyel Kimya olarak müşterilerimize ilk günden günlük yıkama ve akşam filmi düzenini kurmalarını öneriyoruz.
Beton Mikseri Temizliği Hakkında Sık Sorulan Sorular
Beton Mikseri Nasıl Temizlenir?
Önce mikserin enerjisi kesilir, gevşek parçalar alınır ve kabuğa CONCRETE saf ya da 1/5-1/10 oranında seyreltilmiş olarak fırça veya püskürtmeyle uygulanır. Kalıntı kalırsa işlem 10'ar dakika arayla tekrarlanır. Son olarak tambur bol suyla durulanır ve ertesi gün için tutunma önleyici püskürtülür.
Beton Mikseri İçi Nasıl Temizlenir?
Tamburun içine girilecekse enerji kesilir, havalandırma sağlanır ve dışarıda bir gözcü bulundurulur. İç yüzeye ürün tambur yavaş döndürülerek sürülür, helezon kanatlarının arka yüzleri ve ağız çevresi ayrıca fırçalanır. Durulama dışarıdan hortumla yapılır ve su nötre yaklaşana kadar sürdürülür.
Beton Mikser Temizleyici Seçerken Nelere Bakılır?
Önce ürünün çelik ve DKP yüzeylere uygunluğu ile inhibitör içerip içermediğine bakılır. Teknik bültende transmikser ve beton santrali kullanımı belirtilmiş olmalıdır. Boyalı gövde ve alüminyum parçalar için üreticinin yönergesi okunur, ilk uygulama küçük bir alanda denenir.
Mikser Kazanını Temizleme Her Gün Gerekir mi?
Mikser kazanını temizleme işi her gün tam bir kimyasal uygulama anlamına gelmez. Günlük yıkama bol suyla yapılır, gevşek artık dışarı alınır. Kabuk birikmişse kimyasal temizlik haftalık ya da aylık yapılır; tutunma önleyici ise her akşam yıkamadan sonra uygulanabilir.
Transmikser Temizliği Sırasında Hangi İş Güvenliği Önlemleri Alınır?
Transmikser temizliği için enerji kesilir ve şalter kilitlenir, kimyasal dayanımlı eldiven, gözlük ve uzun kollu elbise giyilir. Kapalı alan olan tambur içinde havalandırma sağlanır, asit buharı için gerekiyorsa uygun filtreli maske takılır. Ürünün güvenlik bilgi formu iş yerinde bulundurulur.
CONCRETE Boyalı Yüzeye Zarar Verir mi?
Asidik bir ürün olduğu için boyalı yüzeyle temas ettiğinde boyada matlaşma ya da soyulma görülebilir. Damlayan ürün hemen suyla yıkanır, boyalı kısımlar temizlik öncesinde örtülür. Akşam yıkamasından sonra uygulanan CONCRETE EXTRA, sökücülerin boyaya verdiği zararı azaltmak için kullanılır.
CONCRETE EXTRA Kurumuş Betonu Söker mi?
CONCRETE EXTRA bir sökücü değildir; solvent bazlı bir tutunma önleyici filmdir. Temizlenmiş yüzeye akşam yıkamasından sonra saf olarak püskürtülür. Ertesi gün biriken betonun yüzeye sıkı yapışmasını zorlaştırarak yıkamayı kolaylaştırır.
Atık Su Nasıl Yönetilir?
Yıkama suyu bir toplama çukuruna ya da tankına alınır, doğrudan toprağa veya yağmur suyu hattına verilmez. Asidik su, yerel mevzuata uygun biçimde nötralize edilir ve izinli hatta bırakılır. İlgili kurumun şartları her tesis için değişebilir.
Kırıcıyla Temizlemek Mikser Tamburuna Zarar Verir mi?
Keski ve balyoz çelik saca çentik, ezik ve çapak bırakır. Çentikli yüzeye beton daha sıkı tutunur, kanat kaynakları darbeyle çatlayabilir. Çok kalın blokları kırarak küçültüp kalanını kimyasalla çözmek tambura daha az hasar verir.
Kimyasal Temizlikten Sonra Tambur Hemen Kullanılabilir mi?
Tamburun yüzeyi bol suyla durulanıp içinde su birikintisi ve asit kalıntısı kalmadığı görüldükten sonra tambur kullanıma alınabilir. Durulama suyunun pH'ı kontrol edilmelidir. Ardından tutunma önleyici püskürtülmesi, ertesi günün temizliğini kolaylaştırır.